Powierzchnia dachu to jeden z najważniejszych parametrów przy wyborze zbiornika na deszczówkę, ale nie powinna być jedynym. Dach określa przede wszystkim, ile wody jesteśmy w stanie zebrać. O tym, jak duży zbiornik rzeczywiście ma sens, decydują również lokalne opady, rodzaj pokrycia dachowego oraz planowane zużycie wody. Dla przykładu z dachu…
Powierzchnia dachu to jeden z najważniejszych parametrów przy wyborze zbiornika na deszczówkę, ale nie powinna być jedynym. Dach określa przede wszystkim, ile wody jesteśmy w stanie zebrać. O tym, jak duży zbiornik rzeczywiście ma sens, decydują również lokalne opady, rodzaj pokrycia dachowego oraz planowane zużycie wody.
Dla przykładu z dachu o powierzchni 100 m² można w polskich warunkach zebrać w ciągu roku nawet kilkadziesiąt tysięcy litrów wody. Nie oznacza to jednak, że potrzebny jest zbiornik o pojemności kilkudziesięciu metrów sześciennych. Deszczówka napływa do niego wielokrotnie w ciągu roku, a pomiędzy opadami jest na bieżąco wykorzystywana.
Dlatego dobór zbiornika należy traktować jako bilans pomiędzy tym, ile wody możemy zebrać, a tym, ile jesteśmy w stanie zużyć przed kolejnymi opadami.
Do wstępnego obliczenia rocznego uzysku można zastosować prosty wzór:
ilość zebranej wody = powierzchnia dachu × roczna suma opadów × współczynnik spływu × sprawność systemu
Warto przy tym pamiętać o bardzo praktycznej zależności:
1 mm opadu na 1 m² powierzchni = 1 litr wody.
Jeżeli więc na dach o powierzchni 100 m² spadnie 10 mm deszczu, teoretycznie otrzymujemy 1000 litrów wody. W rzeczywistości część pozostanie na powierzchni, odparuje albo zostanie zatrzymana w filtrze, dlatego w obliczeniach uwzględnia się odpowiednie współczynniki.
Profesjonalne wytyczne dla systemów odzysku deszczówki przyjmują dla typowego skośnego dachu krytego dachówką współczynnik uzysku w granicach około 0,85–0,90. Dodatkową stratę może powodować filtracja wody przed zbiornikiem.
Do obliczeń nie należy bezrefleksyjnie wpisywać powierzchni wszystkich połaci mierzonej „po skosie”.
W projektowaniu systemów deszczowych bierze się pod uwagę przede wszystkim powierzchnię rzutu dachu, z której woda trafia do instalacji zbierającej. Dlatego dach domu o powierzchni zabudowy około 150 m² nie musi mieć 200 czy 220 m² powierzchni obliczeniowej tylko dlatego, że jest mocno nachylony.
Zróbmy konkretne obliczenie.
Przyjmijmy dla przykładu:
600 mm opadu rocznie × współczynnik dachu 0,90 × sprawność filtracji 0,90.
600 mm jest tutaj wartością przykładową, a nie uniwersalną wartością dla całej Polski. Rzeczywiste opady bardzo mocno zależą od lokalizacji. Dla zobrazowania skali: IMGW podało, że w 2025 roku roczne sumy na stacjach wynosiły od około 409 mm do ponad 1000 mm. Dlatego przy projektowaniu instalacji warto korzystać z danych właściwych dla danego regionu, najlepiej z wielolecia.
| Powierzchnia dachu | Orientacyjny uzysk roczny* |
|---|---|
| 80 m² | ok. 38 900 l |
| 100 m² | ok. 48 600 l |
| 120 m² | ok. 58 300 l |
| 150 m² | ok. 72 900 l |
| 200 m² | ok. 97 200 l |
| 250 m² | ok. 121 500 l |
*Przykład dla 600 mm opadu, współczynnika spływu 0,90 i sprawności systemu 0,90.
I właśnie tutaj pojawia się najważniejszy wniosek:
Dach 150 m² może dostarczyć w ciągu roku ponad 70 000 litrów deszczówki, ale nie oznacza to, że potrzebujemy zbiornika 70 m³.
Zbiornik jest buforem. Napełnia się podczas opadów, opróżnia podczas użytkowania, a następnie ponownie magazynuje wodę.
Po policzeniu podaży wody trzeba przejść do drugiej strony równania, czyli zapotrzebowania.
Jeżeli deszczówka służy tylko do okazjonalnego podlewania kilku rabat, bardzo duży zbiornik może nigdy nie być efektywnie wykorzystywany. Z kolei przy dużym ogrodzie ten sam zbiornik może zostać opróżniony w ciągu kilku tygodni bezdeszczowej pogody.
Dobrze pokazują to zalecenia ogrodnicze. Zapotrzebowanie roślin w suchym okresie może sięgać kilkudziesięciu litrów na metr kwadratowy tygodniowo, przy czym rzeczywista wartość zależy od rodzaju roślin, gleby, temperatury i fazy wzrostu. RHS (Royal Horticultural Society – Królewskie Towarzystwo Ogrodnicze; najbardziej prestiżowa organizacja ogrodnicza w Wielkiej Brytanii) podaje dla nowych nasadzeń drzew i krzewów około 30–50 l/m² tygodniowo w suchych warunkach, a inne zalecenia ogrodnicze często posługują się wartością około 25 mm, czyli około 25 l/m² tygodniowo.
Załóżmy więc dla prostego przykładu ogród o powierzchni 100 m² i niedobór wody na poziomie około 25 l/m² w ciągu suchego tygodnia.
Potrzebujemy wówczas około:
100 m² × 25 l = 2500 litrów tygodniowo.
Zbiornik 6 m³ daje teoretycznie zapas na około 2,4 takiego tygodnia, 10 m³ – około 4 tygodni, a 12 m³ – niemal 5 tygodni. W praktyce w tym czasie mogą oczywiście wystąpić kolejne opady, które ponownie częściowo napełnią zbiornik.
To właśnie dlatego wielkość ogrodu może mieć przy doborze zbiornika równie duże znaczenie jak powierzchnia dachu.
Przy dachu 100 m² i przykładowych 600 mm rocznego opadu można zebrać około 48–50 tys. litrów wody rocznie.
Jeżeli woda ma być wykorzystywana do podlewania niewielkiego ogrodu, podziemny zbiornik około 6 m³ może być rozsądnym punktem wyjścia.
Jeżeli natomiast ogród jest większy, podlewanie intensywne albo zależy nam na większym zapasie podczas okresów bezdeszczowych, warto rozważyć 8 lub nawet 10 m³.
Nie oznacza to jednak, że większy zbiornik zawsze będzie lepszy. Jeżeli zgromadzonej wody praktycznie nie wykorzystujemy, dodatkowa pojemność nie przynosi dużej korzyści.
Przy takich samych założeniach dach 150 m² może dostarczyć około 73 tys. litrów deszczówki w ciągu roku.
W gospodarstwie domowym z ogrodem zbiornik 8–10 m³ jest więc często bardziej praktycznym rozwiązaniem niż niewielki magazyn 2–3 m³, szczególnie jeśli chcemy zgromadzić wodę po większych opadach i wykorzystać ją w kolejnych suchych tygodniach.
Przy bardzo małym ogrodzie zapotrzebowanie może jednak ograniczać sens stosowania dużego zbiornika.
Dach 200 m² daje już bardzo duży potencjał. W naszym przykładzie jest to około 97 tys. litrów wody rocznie.
Jeżeli woda ma służyć do regularnego nawadniania większego ogrodu, warto rozważyć zbiornik 10 lub 12 m³. Przy większych potrzebach możliwe jest również zastosowanie kilku współpracujących zbiorników.
Ponownie kluczowe jest jednak zużycie. Duży dach pozwala szybko napełnić zbiornik, ale o jego optymalnej pojemności decyduje to, jak szybko zgromadzoną wodę później wykorzystamy.
Nie. I właśnie takie podejście jest jednym z najczęstszych uproszczeń przy wyborze zbiornika na deszczówkę.
Profesjonalne metody wymiarowania zestawiają uzysk wody z zapotrzebowaniem. Przykładowo stosowana w inżynierii metoda pośrednia BS 8515 uwzględnia zarówno roczny uzysk deszczówki, jak i roczne zapotrzebowanie na wodę nienadającą się do spożycia. Dla typowych instalacji domowych jako wielkość magazynu rozpatruje się m.in. część rocznego uzysku lub zapotrzebowania, przy czym dla bardziej złożonych sytuacji stosuje się dokładniejsze obliczenia.
Takie podejście jest logiczne również w praktyce. Zbyt mały zbiornik często przelewa się podczas większych opadów, natomiast przewymiarowany zbiornik może przez większość roku nie wykorzystywać swojej pojemności.
Poza powierzchnią dachu warto uwzględnić przede wszystkim:
Jeżeli deszczówka ma być wykorzystywana nie tylko w ogrodzie, ale również w instalacji wewnętrznej budynku, system powinien zostać odpowiednio zaprojektowany. Aktualna norma PN-EN 16941-1:2024-08 określa wymagania dotyczące projektowania, wymiarowania, instalowania i eksploatacji systemów odzysku wody deszczowej do zastosowań innych niż spożycie i higiena osobista.
W przypadku podziemnych zbiorników betonowych najważniejsze jest dobranie pojemności do konkretnej inwestycji, a nie wybór „największego, jaki się zmieści”.
Orientacyjnie można przyjąć:
| Sytuacja | Pojemność do rozważenia |
|---|---|
| Dach ok. 100 m² + niewielki ogród | 6 m³ |
| Dach ok. 100–150 m² + większe podlewanie | 6–8 m³ |
| Dach ok. 150–200 m² + średni/duży ogród | 8–10 m³ |
| Dach 200 m² i więcej + duże zapotrzebowanie | 10–12 m³ lub więcej |
To nie jest tabela projektowa, lecz praktyczny punkt wyjścia do wstępnego wyboru. Ostateczny dobór powinien uwzględniać lokalne opady i rzeczywiste zużycie wody.
W ofercie Mysłek znajdują się betonowe zbiorniki o różnych pojemnościach, które mogą pracować jako podziemne zbiorniki na deszczówkę. Wykonujemy je z betonu B30W8 i oferujemy w pakiecie z transportem oraz montażem.
Załóżmy:
dach: 150 m²
roczny opad: 600 mm
współczynnik uzysku: 0,90
sprawność systemu: 0,90
Rocznie możemy zebrać około:
150 × 600 × 0,9 × 0,9 = 72 900 litrów.
Jednocześnie podczas suchego tygodnia ogród 150 m² może potrzebować kilku tysięcy litrów dodatkowej wody.
W takim przypadku mały zbiornik będzie wprawdzie często napełniany, ale równie często będzie się przelewał podczas intensywnych opadów. Z kolei zbiornik 8–10 m³ pozwala zgromadzić większy zapas i przesunąć wykorzystanie wody w czasie.
To właśnie taki sposób myślenia jest znacznie lepszy niż dobór pojemności wyłącznie według jednej tabeli.
Przy dachu 100 m² i regularnym podlewaniu ogrodu warto w pierwszej kolejności rozważyć zbiornik około 6 m³. Przy większym zapotrzebowaniu sens może mieć 8–10 m³. Ostateczny wybór zależy jednak od lokalnych opadów i zużycia wody.
Przy rocznej sumie opadów 600 mm i łącznej sprawności zbierania około 81% będzie to około 48 600 litrów rocznie.
Przy typowym domu z ogrodem warto rozważyć około 8–10 m³, ale sam metraż dachu nie wystarcza do dokładnego doboru.
Nie, jeżeli dach ma odpowiednio dużą powierzchnię, a zgromadzona woda jest regularnie wykorzystywana. Przy dużym ogrodzie 10 m³ może zapewnić znacznie większy zapas podczas okresów bezdeszczowych niż niewielki zbiornik.
Najlepiej wybrać zbiornik dopasowany. Zbyt mały szybko się napełnia i częściej oddaje nadmiar przez przelew. Z kolei zbyt duży zwiększa koszt inwestycji, choć jego dodatkowa pojemność może pozostać niewykorzystana.
Nie musisz zgadywać, czy potrzebujesz 6, 8, 10 czy 12 m³.
Przy wycenie podaj nam przede wszystkim powierzchnię dachu, miejscowość inwestycji, przybliżoną powierzchnię ogrodu oraz sposób, w jaki planujesz wykorzystywać deszczówkę. Na tej podstawie łatwiej dobrać rozwiązanie, które ma sens techniczny i użytkowy.
→ Zobacz betonowe zbiorniki na deszczówkę
→ Poproś o dobór zbiornika i wycenę
Napisz lub zadzwoń - chętnie odpowiemy na Twoje pytania
ul. Krzyżanowicka 1
44-360 Buków (koło Wodzisławia Śląskiego)
+48 514 866 670
biuro@myslekzbiornikibetonowe.pl
